Hatay Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (HATSU) için tasarladığımız Altınözü İlçesi İçme Suyu SCADA ve Uzaktan İzleme Sistemi’ni başarıyla tamamladık ve sistemi sahada devreye aldık. Altınözü’nün dört bir yanına dağılmış kuyular, depolar ve terfi merkezleri artık tek bir merkezden, tek bir ekranda, gerçek zamanlı olarak izleniyor ve yönetiliyor.
Teknoloji Altyapısı: Sofrel
Projede, su ve atık su sektörüne özel çözümleriyle dünya genelinde referans kabul edilen Fransız LACROIX Sofrel ürün ailesi tercih edildi. Sahadaki her istasyonda Sofrel RTU/PLC üniteleri, merkezde ise Sofrel SCADA yazılımı kullanıldı. Bu tercihin arkasında somut nedenler var:
- Sofrel RTU’lar doğrudan su sektörü için tasarlanmıştır; kuyu, depo ve terfi merkezi uygulamalarına özel hazır fonksiyon blokları ile devreye alma süresi ciddi ölçüde kısalır.
- Enerji kesintilerinde dahili batarya ile çalışmaya devam eder; haberleşme kesilse bile verileri yerel hafızasında saklar ve bağlantı geri geldiğinde merkeze eksiksiz aktarır. Hiçbir ölçüm kaybolmaz.
- GSM/GPRS ve IP tabanlı haberleşme ile kablolu altyapının olmadığı kırsal noktalar bile merkeze bağlanır.
- Sofrel SCADA yazılımı tamamen web tabanlıdır; yetkili personel ek kurulum yapmadan tarayıcı üzerinden sisteme erişir. İstasyon bazlı veri noktaları, mimik diyagramlar, raporlar, trend grafikleri ve bakım modülü tek bir arayüzde toplanır.
- Alarm yönetimi, raporlama ve kullanıcı yetkilendirme fonksiyonları yazılımın doğal parçasıdır; ek modül veya lisans gerektirmez.
Sistemin Kapsamı
İlçenin tüm su temin zinciri SCADA’ya entegre edildi:
- 13 adet derin kuyu: Fatıklı Kuyu 1-2, Hanyolu Kuyu 1-2-3-4, Hacıpaşa Kuyu 1-2-3, Karsu Kuyu-2, Yeni Şehir Kuyu 1-2
- 6 adet su deposu: Sarılar Depo, Fatıklı Depo-2, Hanyolu Depo, Yeni Şehir Depo ve Depo-2
- Terfi merkezleri: Fatıklı Terfi ve Yeni Şehir Terfi Merkezleri
- Kritik bölge basınç ölçüm noktaları: Sofrel LS42 datalogger’lar ile şebeke basıncı takibi
Tüm bu noktalar, ilçenin izometrik haritası üzerinde kuyudan depoya, depodan şebekeye su akış yönleriyle birlikte canlı diyagram sayfasında görselleştirildi. Operatör, ilçenin tamamını tek bakışta görüyor.
Her Kuyuda Neler İzleniyor?
Her bir kuyu için özel hazırlanan görsel ekranlarda:
- Pompa kontrolü: Oto/Manuel seçimi, uzaktan Start/Stop ve hedef depo (toplama deposu) atama
- Kuyu bilgileri: Kuyu derinliği, pompa montaj derinliği, dinamik ve statik su seviyesi, pompa gücü, depo min./max. çalışma seviyeleri
- Sensör verileri: Debimetre (anlık ve toplam), hat basıncı, hidrostatik seviye sensörü
- Enerji analizörü: L1-L2-L3 faz gerilimleri, faz akımları ve frekans; pompanın elektriksel sağlığı 7/24 izleniyor
- Güvenlik: Kapı açılma ve pano kapak sensörleri ile yetkisiz müdahale anında alarm
- Kamera entegrasyonu ve jeneratör tablo izleme ile tesis güvenliği ve enerji sürekliliği tek ekranda
Depo seviyesine göre kuyu pompalarının otomatik devreye girip çıkması Sofrel RTU üzerinde yerel olarak çalışır; merkez ile bağlantı kopsa bile depo taşmaz, kuyu boşa çalışmaz.
Kritik Bölge Basınç Ölçümü
Şebekenin kritik noktalarına yerleştirilen pil beslemeli Sofrel LS42 datalogger’lar ile hat basıncı, batarya durumu ve ortam sıcaklığı uzaktan takip ediliyor. Bu cihazlar şebeke enerjisi olmayan noktalarda yıllarca pil ile çalışır, ölçümleri belirli aralıklarla merkeze gönderir ve eşik aşımlarında anında alarm üretir. Böylece hem su kaçakları hem de basınç düşmeleri sahaya gitmeden tespit edilebiliyor. Bakım ekipleri artık arızayı vatandaştan değil, SCADA’dan öğreniyor.
Alarm, Raporlama ve Analiz
- Onaylanmamış alarmların anlık bildirimi, alarm geçmişi ve operatör onay takibi
- Kuyu bazlı ve ilçe geneli otomatik raporlama
- Debi, basınç, seviye ve enerji verileri için trend grafikleri
- Bakım modülü ile planlı bakım takibi
- Web tabanlı mimari sayesinde yetkili personel tarayıcı üzerinden erişebiliyor
