Kuyu ve Sondajlarda Seviye Ölçümü: Hidrostatik Transmitter Uygulaması

Kuyu seviye ölçümünde neden dalgıç hidrostatik sensör kullanılır?

Dalgıç hidrostatik sensör sondaj kuyusunda tercih edilir, çünkü ölçümü kuyu ağzından değil suyun içinden yapar. Dar sondaj borusunu pompa, basma borusu ve pompa kablosu paylaşır; su onlarca metre aşağıdadır, kuyu başı çoğu zaman uzak ve korumasızdır. Kablosuyla asılan prob bu kolonun yanından suya iner: NIVOPRESS N kılavuzuna (Ocak 2018) göre prob çapı NP/NK tiplerinde Ø22 mm, NZ/ND tiplerinde Ø38 mm'dir.

Temassız sensörler yüzeyin üstünden ölçer; yerleri kuyu ağzı değil, açık hazne ve depodur. Aralarındaki fark için açık hazne ve depoda radar mı ultrasonik mi karşılaştırması yazısına bakın.

Hidrostatik seviye sensörü kuyuda neyi ölçer?

Hidrostatik seviye sensörü kuyuda derinliği değil, kendi üstündeki su sütununu ölçer. Çalışma prensibi şöyledir: probun ölçtüğü basınçtan, kablodaki havalandırma (kapiler) borusu ve nem filtresiyle gelen atmosfer basıncı çıkarılır; kalan fark su sütununun yüksekliğiyle orantılıdır (NIVOPRESS N katalog açıklaması).

Kuyu başından suya derinlik bu yüzden SCADA'da hesaplanır: sensörün asıldığı derinlikten okunan su sütunu çıkarılır. Aynı sensörle üç değer izlenir:

• Statik seviye (static water level): pompa dururken suyun durduğu seviye.
• Dinamik seviye (pumping water level): pompaj sırasında suyun indiği seviye.
• Düşüm (drawdown): statik ve dinamik seviye arasındaki fark.

NIVOPRESS N, SOFREL CNPi ve NIVOPRESS D: kuyuda hangisi nerede?

Kuyunun içine iki ürün iner: NIVELCO NIVOPRESS N – Hidrostatik Seviye Transmitteri ve LACROIX SOFREL CNPi - Arıtılmış su için piezorezistif su altı basınç sensörü. NIVELCO NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri ise kuyunun dışında, suyun basıldığı kapalı tank veya hatta çalışır.

Tablonun devamı için yana kaydırın →

Katalog verisi, Ağustos 2026; Ekim 2026'da yeniden kontrol edildi. Doğruluk satırındaki değerler farklı tanımlara göre verilir: NIVOPRESS N için ±%0,25 doğrusallık hatası, SOFREL CNPi için IEC 60770'e göre tam ölçek çıkışı (FSO) üzerinden < ±%0,35. NIVOPRESS D'nin %0,25 değerinin hangi tanıma göre verildiği katalogda belirtilmez.

Kuyuya inecek sensörü üç soruyla seçin:

1. İçme suyu, sinyal SOFREL RTU'ya gidiyor ve su sütunu 10 m'yi geçmiyor mu? Standart CNPi yeter; daha derinde özel kablolu CNPi (1–250 m) ya da NIVOPRESS N.
2. Su kirli veya tuzlu mu, ATEX ya da HART gerekiyor mu? NIVOPRESS N.
3. Ölçüm kuyunun bastığı kapalı tankta veya hatta mı yapılacak? NIVOPRESS D.

Ürünlerin uygun olmadığı durumlar:

• NIVOPRESS D kuyuya indirilmez: proses bağlantılıdır, IP65'tir, dalgıç verici değildir.
• SOFREL CNPi atıksu ve yüklü su için tanımlı değildir; orada SOFREL CNPa (özel boyda 0,4–100 m) ya da kanalizasyon adaptörlü NIVOPRESS N seçilir.
• Deniz suyu giren kıyı kuyusunda paslanmaz gövdede galvanik korozyon riski vardır; orada NIVOPRESS N'nin plastik gövdeli NB/NG tipleri seçilir.

SOFREL CNPi'nin koruma sınıfı katalogda ve veri sayfasında yayımlanmaz; şartnamede IP68 istenen kuyuya CNPi teklif ediliyorsa koruma sınıfının belgesini teklifte isteyin.

Dalgıç sensör kuyuya nasıl kurulur?

Dalgıç sensör kuyuya kablosuyla asılır; kurulumda iki karar verilir: prob hangi derinliğe iner, kablo kuyu başında nerede sonlanır.

Dalgıç sensör kuyuda hangi derinliğe asılır?

NIVELCO NIVOPRESS N kullanım kılavuzuna (Ocak 2018 baskısı) göre prob mümkün olan en alçak noktaya indirilir, çünkü yalnız probun üstündeki sıvı yüksekliği ölçülür. Kuyuda bu nokta en düşük dinamik seviyenin altıdır.

Asılma derinliği devreye alırken kayda geçirilir; SCADA'daki derinlik hesabı bu sayıya dayanır. Prob kayar kablo tutucuyla (NAA-105) yeniden konumlanırsa kayıt da güncellenir.

Kablo, askı ve kuyu başı bağlantı kutusu nasıl kurulur?

Kablo, sensörün hem askısı hem atmosfer referansıdır. NIVOPRESS N kılavuzu ve SOFREL CNP veri sayfasındaki kurallar:

• Kablo burulmaz; özel boy kablo sahada kısaltılmaz, fazlası en az 100 mm çaplı boruya sarılır.
• Kablo, NAA-209 kama tipli kablo kelepçesiyle kaymadan asılır; kelepçe 300 m kablonun yükünü taşır.
• Kablo ucu, toz ve nemden korunan IP65 bağlantı kutusunda (NAA-101 ya da aşırı gerilim korumalı NAA-102) birleştirilir; havalandırma borusunun ucu bu kutuda kalır.
• SOFREL CNPi ve CNPa, 5,5…10,5 mm kablo çapına uygun paslanmaz kablo kelepçesiyle asılır.

Kabul ölçümünü montajdan hemen sonra yapmayın: NIVOPRESS N belirtilen doğruluğa kısa kabloda 6 saatte, 300 m kabloda 24 saatte ulaşır.

SCADA'da kuyu seviyesi nasıl okunur?

SCADA'da su sütunu, 2 telli 4…20 mA sinyalin RTU veya PLC'de ölçeklenmesiyle okunur. Sinyalin yapısı için seviye transmitterinin 4…20 mA ve HART çıkışı yazısına bakın.

Pompaj sırasında SCADA'da kuyu boşalmış görünüyorsa önce akıma bakın. NIVOPRESS N'de 4 mA'ya atanan basınç (P0) fabrika ayarında 0'dır (NIVOPRESS N kullanım kılavuzu, Ocak 2018). Bu ayar değiştirilmediyse tam 4,0 mA'da düz kalan çıkış, sensörün sağlam olduğunu ve suyun sensörün altına indiğini gösterir. Ya sensör en düşük dinamik seviyenin üstüne asılmıştır ya da kuyu gerçekten düşmüştür; sensörü değiştirmeden önce asılma derinliğini kontrol edin.

Çıkış 3,9 mA'nın altındaysa NIVOPRESS N fabrika ayarında kablo, bağlantı veya sensör arızası bildirir; PLC'de 4,0 mA ve 3,9 mA altı için ayrı alarm tanımlayın. Pompa çalışırken okuma dalgalanırsa NIVOPRESS N'de sönümleme süresi 0…99 s arasında ayarlanır.

Depodaki taşma ve kuru çalışma koruması kuyunun bastığı depoda seviye şalteriyle pompa kontrolü yazısında anlatılır.

Gözlem kuyusunda sıcaklık ve iletkenlik de izlenecekse SOFREL LTC - Yeraltı Suyu İzleme Sensörü, Modbus ile SOFREL DL4W veri kaydediciye veya S4W RTU'ya bağlanır, beslemesini oradan alır.

Aykome kataloğunda karşılığı

Aykome kataloğunda kuyunun içi için SOFREL CNPi ve NIVOPRESS N, kuyu suyunun basıldığı kapalı tank veya hat için NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri vardır.

Seviye, basınç, sıcaklık ve debi ölçümünde sahada yaptığımız işler seviye ve basınç ölçüm hizmetlerimiz sayfasında yer alır.

Sıkça sorulan sorular

Kuyuda statik ve dinamik seviye nasıl ölçülür?

Kuyu seviye ölçümünde statik ve dinamik seviye aynı dalgıç hidrostatik sensörle okunur: statik seviye pompa dururken, dinamik seviye pompaj sırasında. Aradaki fark düşümdür. Sensör en düşük dinamik seviyenin altına asılır; suya derinlik, asılma derinliğinden okunan su sütunu çıkarılarak hesaplanır ve pompa durumuyla birlikte kaydedilir.

Dalgıç seviye sensörünün kablo boyu nasıl seçilir?

Dalgıç seviye sensörünün kablo boyu, asılma derinliğine kuyu başındaki bağlantı kutusuna kadar olan mesafe eklenerek seçilir ve ölçüm aralığından ayrı sipariş edilir. Özel boyda kablo sahada kısaltılmaz. Standart SOFREL CNPi, SOFREL CNP veri sayfasına (Eylül 2020) göre 9 m kabloyla 6 m, 13 m kabloyla 10 m ölçer.

Kuyudaki seviye sensörüne yıldırım ve aşırı gerilim koruması gerekir mi?

Açık sahadaki kuyuda gerekir. NIVOPRESS N kılavuzunda transmitterin geçici aşırı gerilime karşı korunması ve kablonun işlem birimi ucuna ek koruma birimi (OVP 22/33 veya OVP 32/33) takılması önerilir; Ex cihazlarda bu birimler kullanılmaz. SOFREL CNPi'de aşırı gerilim koruması entegredir, NIVOPRESS N'de yıldırım koruması seçenektir.

Hidrostatik seviye sensörü fiyatı neye göre değişir?

Hidrostatik seviye sensörü fiyatı sipariş kodundaki kalemlere göre değişir: kablo boyu, ölçüm aralığı, gövde malzemesi, ATEX onayı, HART çıkışı ve aşırı gerilim aksesuarı; askı kelepçesi ve bağlantı kutusu ayrı kalemlerdir. Teklifleri karşılaştırırken kablo boyunun asılma derinliği ve kuyu başı bağlantı mesafesine göre yazılıp yazılmadığına, açık sahadaki kuyu için aşırı gerilim koruma biriminin kapsamda olup olmadığına bakın.

Kuyuya seviye sensörü takmak zorunlu mu?

DSİ Yeraltı Suyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği (Resmî Gazete, 12 Ekim 2013), kullanma belgeli kuyudan çekilen yeraltı suyu miktarının ölçülmesini düzenler. Yönetmelikteki ölçüm sistemi tanımı su sayacı, elektrik sayacı ve benzeri sayaçlardan oluşur; seviye ölçümü bu tanımda adıyla geçmez. Kuyunuz için güncel yükümlülüğü DSİ'ye sorun.

Kuyu seviye sensörü için şartname maddeleri

Kuyu ihalesinde veya doğrudan teminde şartnameye şu performans maddeleri yazılabilir.