Radar ve ultrasonik temassız seviye sensörlerini buhar, köpük, vakum, Ex bölge ve ölçüm mesafesine göre karşılaştıran, PILOTREK WP–200, EASYTREK SP-500 PRO ve ECHOTREK verisine dayanan şartname rehberi.
Radar seviye sensörü (radar level transmitter) ile ultrasonik sensör aynı büyüklüğü ölçer: dalganın sıvı yüzeyine gidip dönme süresini, yani uçuş süresini (time of flight). Fark dalganın türündedir: radar elektromanyetik dalga kullanır ve ortam gerektirmez. Radar tarafının ayrıntısı radar seviye ölçümünün nasıl çalıştığı yazısındadır.
WP–200, 80 GHz bandında çalışan FMCW radardır; frekansın ışın genişliğine etkisi 80 GHz radar seviye sensörünün çalışma prensibi yazısında anlatılır.
75…85 GHz bandı, EN 302 729-1 seviye ölçüm radarı standardı kapsamında seviye ölçüm radarları için tanımlı bantlardan biridir.
Ultrasonik sensör ses dalgası gönderir. NASA Glenn Araştırma Merkezi, ses hızının gaz türüne ve sıcaklığa bağlılığını a = √(γ·R·T) formülüyle verir (T mutlak sıcaklık). Havaya buhar karışırsa ses hızı değişir ve sensör aynı seviyeyi farklı mesafe olarak okur.
PILOTREK WP–200, EASYTREK SP-500 PRO ve ECHOTREK en çok vakum, proses sıcaklığı ve Ex onayında ayrışır: 0,5 bar mutlak altındaki vakumu ve katalogda yazılı Zone 0 onayını yalnız WP–200, +80 °C üstünü yalnız iki ultrasonik model karşılar.
| Koşul / özellik | PILOTREK WP–200 (radar) | EASYTREK SP-500 PRO (ultrasonik) | ECHOTREK (ultrasonik) |
|---|---|---|---|
| Ölçüm prensibi | 80 GHz FMCW radar (W-bandı), 2 telli | Ultrasonik, SenSonic transdüser, 2 telli | Ultrasonik, 2 veya 4 telli |
| Ölçüm aralığı (en yakın ölçülen seviye) | 0…30 m (en yakın 0 m) | 0,15…18 m (ilk 0,15 m ölçülmez) | 0,2…25 m (ilk 0,2 m ölçülmez) |
| Doğruluk | ±2 mm | ±(%0,1 mesafe + %0,025 aralık) ya da ±%0,05 aralık | Katalogda yayımlanmamış |
| Işın açısı | Katalog sayfasında sayı yayımlanmamış; "dar ışın açısı" | 5°–7° (SenSonic) | 5° |
| Vakum: proses basıncı | –1…3 bar (vakumda kullanılabilir) | 0,5…3 bar (mutlak) | 0,5…3 bar (mutlak) |
| Sıcak proses: proses sıcaklığı | −30…+80 °C | −30…+90 °C | −30…+100 °C |
| Buhar, köpük, toz: katalogdaki kullanım | Buhar için WPT-214-B kodu; plastik tank çatısından ölçüm | Buhar, duman, karıştırma bıçakları, hafif köpük; sıcaklık telafisi | Dolumda uzun mesafe, hafif toz; sıcaklık dengelemeli |
| Ex bölge: onaylar | ATEX (Zone 0, Zone 1, Zone 2) | ATEX (devam ediyor) | ATEX, INMETRO |
| Su altında kalma: koruma sınıfı | IP68 (1,5 m derinlikte 168 dakika) | IP68 | IP67 |
| Çıkış | 4…20 mA + HART®, opsiyonel SPDT, servis arayüzü | 4…20 mA, HART®, röle | 4…20 mA + HART® |
| Enerji: besleme | 12…36 V DC | 11…36 V DC; opsiyonel 12 V pil | 12…36 V DC (2 telli); 4 telli versiyonda şebeke |
| Proses bağlantısı | 1", 1½" BSP / NPT | 1" BSP, 1½" veya 2" NPT | Katalogda yayımlanmamış |
Kaynak: Aykome kataloğu, Ağustos 2026; Ekim 2026'da ürün sayfalarından doğrulandı. % ile verilen doğruluk ölçüm aralığının yüzdesidir. WP–200'ün proses basıncı bağıl, ultrasonik modellerinki mutlak değerdir.
Radar ile ultrasonik arasındaki seçimi dört koşul belirler: buhar ve yoğuşma, vakum, köpük ve toz, son olarak Ex bölge ile montaj kısıtı. Temassız sıvı seviye sensörü seçerken dördü ayrı sorulur.
Buhar ve yoğuşma olan kapalı haznede radar seçilir, çünkü mikrodalganın yayılması gazın bileşimine bağlı değildir. Hafif buharda sıcaklık telafili EASYTREK SP-500 PRO yeterlidir; üretici bu modeli buhar ve duman için önerir.
Radar da buhardan tamamen bağımsız değildir: yoğun buhar ve anten yüzeyinde biriken yoğuşma yankının gücünü düşürebilir. Sürekli yoğun buhar olan haznede teklif aşamasında üreticiden bu koşul için yazılı uygunluk isteyin; buharla birlikte yoğun köpük de varsa temaslı (hidrostatik) ölçüme bakılır.
Sahada görülen arıza biçimi şudur: ultrasonik sensörlü kapalı haznede sıcak buhar veya solvent buharı birikir, ses hızı değişir ve seviye sabitken okunan değer kayar. Operatör "sensör bozuldu" der; oysa sensörü değiştirmek sorunu çözmez, bu hazneye radar gerekir.
Basıncı 0,5 bar mutlak değerin altına inen vakumlu tankta yalnız radar ölçer. İki ultrasonik modelin proses basıncı 0,5…3 bar (mutlak) olduğu için hafif vakuma kadar katalog sınırındadır. PILOTREK WP–200'ün –1…3 bar değeri ise atmosfere göre (bağıl) basınçtır. Aykome'nin seçim kuralı: basınç 0,5 bar mutlak altına iniyorsa ultrasonik elenir, WP–200 yazılır.
Köpük, toz ve karıştırıcı iki temassız yöntemde de yankıyı bozar; hafif köpükte radar avantajlıdır. NIVELCO'nun 2019 tarihli uygulama notu radar sinyalinin köpük, buhar ve tozun içinden geçebildiğini yazar; aynı not, dalgalı ve köpüklenebilen yüzeyi ölçümü zorlaştıran etkenler arasında sayar.
Yoğun köpükte iki yöntem de yankı kaybedebilir; NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri gibi temaslı seçenekler seviye sensörü seçim rehberinde karşılaştırılıyor. Üretici SP-500 PRO'yu karıştırıcılı tank için de önerir.
Ex Zone 0 isteyen tankta katalogda onayı yazılı model PILOTREK WP–200'dür. ECHOTREK'in ATEX versiyonunda bölge sınıfı teklifte sertifikayla doğrulanır. SP-500 PRO'nun ATEX süreci devam ettiği için bu model Ex şartnamesine girmez. Elektriksiz kuyuda SP-500 PRO opsiyonel 12 V pille çalışır; plastik tankta (IBC, polietilen) WP–200 tank çatısının üzerinden ölçer.
SP-500 PRO'da sensör yüzünün altındaki ilk 0,15 m, ECHOTREK'te ilk 0,2 m ölçülmez; montaja etkisi ultrasonik seviye sensöründe ölü bölge ve doğru montaj yazısındadır.
Radar ile ultrasonik arasında en sık yanlış seçim, haznenin koşuluna değil teknolojinin ününe göre karar vermektir. Şartnameyi okuyan yüklenici de modeli aşağıdaki dört maddeye bakarak seçebilir:
Bu karşılaştırmadaki üç NIVELCO modeli Aykome kataloğunda şu koşullara karşılık gelir:
Agresif kimyasal içeren kapalı tankta iki şeye bakılır: sensör ürüne değmemeli, anten kaplaması da ürüne göre seçilmelidir. Koray Kimya'nın Lüleburgaz'daki peroksit ve asetik asit tanklarında radar sensörlerin PTFE kaplamalı olması bu yüzdendir. Silo yüksekliği ise ölçüm aralığını belirler: CeyPort'taki kimyasal silolar 30 m'ye varan yükseklikte olduğu için bu yazıdaki ultrasonik modellerin 18 m ve 25 m aralığı orada yetmez.
Üç modelin teknik verisi temassız radar ve ultrasonik seviye transmitterleri kategorisinde listelenir.
Ultrasonik seviye sensörü sesin sıvı yüzeyine gidip dönme süresini ölçer; ses hızı ise gazın türüne ve sıcaklığına bağlıdır. Havaya buhar karışınca ses hızı değişir, seviye sabitken okunan mesafe kayar. Sıcaklık telafisi hafif buharda yeterlidir; sürekli buhar veya solvent buharı olan kapalı haznede radar seçilir.
Hafif köpüklü sıvıda radar avantajlıdır, çünkü mikrodalga sinyal köpüğün içinden geçebilir; ultrasonik tarafta yalnız hafif köpük için yazılmış modeller kullanılır. Köpük yoğunsa iki temassız yöntem de yankı kaybedebilir; bu durumda sıvı sütununun basıncını ölçen hidrostatik transmitter gibi temaslı bir yönteme bakılır.
NIVELCO'nun 2019 tarihli uygulama notuna göre radar fiyatları ultrasoniğinkinden belirgin biçimde yüksekti ve fark kapanıyordu; güncel fark modele ve teklif kapsamına bağlıdır. Karşılaştırmayı sahip olma maliyetiyle yapın: buharlı veya köpüklü haznede ultrasoniğin getirdiği temizlik, yeniden ayar ve yanlış okuma maliyeti radar farkını kapatabilir.
Radar tipi temassız sensör vakumlu tankta çalışır; ultrasonik sensör yalnız 0,5 bar mutlak basınca kadar ölçer. Elektromanyetik dalga ortam gerektirmez; Aykome kataloğundaki PILOTREK WP–200 –1…3 bar proses basıncında ölçer. Ultrasonik sensörün ses dalgası gaz ister ve katalogdaki iki ultrasonik modelin proses basıncı 0,5…3 bar mutlak ile sınırlıdır.
Ölçüm sınırı modele göre değişir; seçimi tank yüksekliği belirler. Yükseklik 18 m'ye kadarsa ultrasonik EASYTREK SP-500 PRO, 25 m'ye kadarsa ultrasonik ECHOTREK, 25 ile 30 m arasındaysa radar PILOTREK WP–200 seçilir. Ultrasonikte en yüksek dolum seviyesi sensör yüzünün 0,15 m (SP-500 PRO) veya 0,2 m (ECHOTREK) altında kalmalıdır, çünkü sensöre bu kadar yakın seviye ölçülmez.
Temassız su seviye sensörü alımında şartnameye marka veya model değil, koşul ve eşik yazılır.
Kabulde, devreye alma sırasında sensörün okuduğu seviye tankta elle ölçülen seviyeyle karşılaştırılmalı ve hata akımı ayarı yapılmalıdır; bu kayıt teslim belgelerine eklenir.
Temassız radar seviye transmitterleri, gönderdikleri mikrodalga sinyalinin yüzeyden dönüş süresini ölçerek seviyeyi belirler; mekanik aşınmadan etkilenmez.
80 GHz radar seviye sensörü, dar hüzmesi ve küçük anteniyle tank içi engellere ve montaj koşullarına daha az duyarlıdır. 26 GHz radardan farkı, sınırları ve şartname maddeleri burada.
Sondaj kuyusunda dalgıç hidrostatik seviye sensörü hangi derinliğe asılır, ölçüm aralığı ve kablo boyu nasıl seçilir, SCADA'da statik ve dinamik seviye nasıl okunur: NIVOPRESS N ve SOFREL CNPi ile.
Radar seviye sensörü yanlış yere takılınca dolumda sıçrayan, boş tankta sıfıra inmeyen veya oynayan bir seviye verir. Altı montaj hatası, belirtisi ve üretici kılavuzuna dayanan çözümü.