Kapasitif Seviye Sensörü Nedir, Nerelerde Kullanılır? Prob Seçimi ve Kalibrasyon

Kapasitif seviye ölçümü nasıl çalışır, prob neden ürüne değer?

Kapasitif seviye sensöründe prob ile iletken tank duvarı ya da topraklı referans prob, bir kondansatörün iki plakasıdır. Tank boşken aralarında hava (εr = 1) vardır; seviye yükseldikçe havanın yerini dielektrik sabiti daha yüksek olan ürün alır ve kapasitans seviyeyle orantılı artar. Prob ürünün içinde durduğu için ölçüm temaslıdır.

Transmitter kapasitans farkını 4…20 mA'ya çevirir, şalter ise kapasitans seçilen hassasiyet eşiğini aşınca röleyi değiştirir. Çıkış sinyalinin ölçeklenmesi seviye transmitterinin 4…20 mA çıkışı ve seviye şalterinden farkı yazısındadır.

Dielektrik sabiti ve iletkenlik ölçümü nasıl değiştirir?

İletken üründe (su, asit, baz) prob yalıtılır ve dielektrik sabiti ölçümü etkilemez. İletken olmayan üründe εr değişirse, çok düşükse veya prob yanlış seçilirse doğruluk düşer. Sıvıya göre teknoloji seçimi hangi sıvıda hangi seviye sensörünün çalıştığı yazısındadır.

Kapasitif sensörde prob nasıl seçilir?

Kapasitif sensörde prob önce ürüne, sonra tankın malzemesine, şekline ve yüksekliğine göre seçilir. Sıralama, NIVELCO'nun NIVOCAP broşüründeki prob seçim tablosu ve NIVOCAP kılavuzu esas alınarak yapıldı (Ekim 2026'da okundu):

1. İletken ürün: yalnız tamamen yalıtılmış prob.
2. İletken olmayan ürün: εr 2'nin üstündeyse tamamen veya kısmen yalıtılmış, 1,5 ile 2 arasındaysa yalnız kısmen yalıtılmış prob.
3. Tank malzemesi: metal duvar referans olur; plastik veya beton tankta çubuk ya da koaksiyel boru referans prob şarttır.
4. Tank şekli: iletken olmayan ürün yatay silindir veya düzensiz şekilli tanktaysa duvar metal olsa da referans prob kullanılır.
5. Uzunluk: 3 m'ye kadar çubuk, 20 m'ye kadar kablo prob.

Aykome kataloğundaki kapasitif cihazlar: NIVOCAP ve NIVOCAP CK

Katalogdaki kapasitif karşılıklar NIVOCAP – Kapasitif Seviye Transmitteri ve NIVOCAP CK – Kapasitans Seviye Şalteri'dir.

Tablonun devamı için yana kaydırın →

Kaynak: Aykome kataloğu, Ağustos 2026 (Ekim 2026'da doğrulandı) ve NIVELCO belgeleri. Gövde ikisinde de IP67, NIVOCAP probu IP68'dir.

Kapasitif ölçümün yetmediği yerde:

• εr'si 1,5'in altındaki iletken olmayan sıvı: NIVOTRACK – Manyetostriktif Kompakt Seviye Şamandıra (0…15 m).
• 20 m'yi aşan tank: temassız ölçen PILOTREK WP–200 – 80 GHz Radar Seviye Sensörü (0…30 m).
• Sıvıda taşma veya kuru çalışma uyarısı: NIVOSWITCH – Sıvılar için Titreşimli Çatal Seviye Şalteri.

Sürekli ölçen diğer modeller kapasitif seviye transmitteri NIVOCAP'ın yer aldığı seviye transmitterleri sayfasında listelenir.

Nokta ölçen diğer modeller için kapasitif seviye şalteri NIVOCAP CK ile diğer seviye anahtarları sayfasına bakın.

Kapasitif sensör nasıl kalibre edilir?

Kapasitif sensör seviyeyi değil kapasitansı öğrenir; bu yüzden montajdan sonra tankta kalibre edilir.

NIVOCAP transmitter iki seviyede nasıl öğretilir?

NIVOCAP iki seviyede öğretilir: 4 mA en alt (%0), 20 mA en üst (%100) seviyeye atanır. NIVOCAP kurulum ve programlama kılavuzuna göre iki seviye probun iki ucuna olabildiğince yakın seçilmelidir (kılavuz Ekim 2026'da okundu).

Yatay silindir gibi doğrusal olmayan tankta hacim 32 noktalı doğrusallaştırmayla hesaplanır.

NIVOCAP CK şalter boş tankta nasıl kalibre edilir?

NIVOCAP CK boş tankın kapasitansını referans olarak kaydeder. NIVOCAP CK kullanım kılavuzuna (Temmuz 2021) göre adımlar şunlardır:

• Gövde topraklı olmalı, ürün proba değmemelidir.
• CAL düğmesi birkaç saniye basılı tutulur (toz-Ex ortamda kapak açılmadan mıknatısla).
• Hassasiyet aralığı ürünün εr'sine göre dört kademeden seçilir (εr 1,5…2 için en hassas kademe 0,5 pF); ince ayar potansiyometreyle yapılır.
• Gecikme (0…15 s) ve arıza emniyetli çalışmanın yönü seçilir.

Şalter türleri arasındaki seçim şamandıralı, konduktif ve kapasitif seviye şalteri çeşitleri yazısındadır.

Kapasitif sensörde yalıtım hasarı nasıl anlaşılır?

NIVOCAP seviyeyi üst sınırın üstünde okuyup hata 2 veriyorsa kılavuzda iki neden sayılır: kapasitans aralığı aşmıştır ya da prob yalıtımı hasarlıdır. Darbe veya bükülmeyle zedelenen kaplamada ürün proba değer, çıkış fabrika ayarındaki 22 mA arıza akımına gider.

Önce öğretme ayarlarını ve montajı (prob duvara değiyor mu, referans prob paralel mi) kontrol edin; bunlar doğruysa probu çıkarıp kaplamaya bakın, hasarlıysa değiştirip iki seviyede öğretmeyi tekrarlayın.

Kapasitif seviye transmitteri ve şalteri nerelerde kullanılır?

Kapasitif seviye transmitteri kimyasal tank ve proses kabında, su deposunda, atıksu tesisinde ve +200 °C'ye kadar sıcak kapalı kapta (yalnız yüksek sıcaklık çubuk probla) kullanılır. NIVELCO broşüründe ayrıca gıda ve içecek, enerji santralleri, petrol ve gaz sayılır.

NIVOCAP CK ağırlıkla katı ve tozda, silo ve hazne doluluk uyarısında kullanılır.

Sıkça sorulan sorular

Kapasitif seviye sensörü hangi sıvılarda çalışmaz?

Kapasitif ölçüm, dielektrik sabiti 1,5'in altındaki iletken olmayan sıvıda çalışmaz. İletken sıvıda sınır dielektrik sabiti değil prob yalıtımıdır. Eşiğin altındaki sıvı için Aykome kataloğundaki karşılıklardan biri, dielektrik sabitine bakmayan şamandıralı NIVOTRACK'tir; ultrasonik ve hidrostatik ölçüm de dielektrik sabitine bakmaz.

Plastik veya beton tankta kapasitif seviye sensörü kullanılır mı?

Kullanılır, ancak referans prob şarttır: plastik veya beton duvar kondansatörün karşı plakası olamaz. NIVOCAP'ın aktif probuna paralel bir çubuk ya da koaksiyel boru referans prob eklenir.

Tank boşaltılamıyorsa kapasitif seviye sensörü nasıl kalibre edilir?

NIVOCAP transmitterde ara seviyeyle dolaylı atama yapılır: kılavuz örneğinde %15 dolu tankta çıkış 6,4 mA'ya ayarlanır, doğrudan öğretme ilk fırsatta tekrarlanır. NIVOCAP CK şalterde ise boş tank şarttır: seviyenin prob ucunun altına inmesi beklenir.

Kapasitif sensörler katı ve toz malzemede de çalışır mı?

Çalışır. NIVOCAP sıvının yanında macun, toz ve dökme katıyı da ölçer; iletken olmayan malzemede dielektrik sabiti 1,5'in üstünde olmalıdır. NIVOCAP CK asıl olarak katı ve toz içindir; probdaki koruma halkası birikintiden doğan yanlış anahtarlamayı önler.

Kapasitif seviye sensörü patlayıcı ortamda kullanılabilir mi?

Kullanılabilir, ancak gaz ve toz ortamı ayrı sertifika ister. NIVOCAP'ın Ex versiyonu gaz için kendinden emniyetli Ex ia sertifikalıdır, Zone 0'da kullanılır. NIVOCAP CK'nin Ex versiyonu toz içindir (ATEX ve IEC Ex, Ex ta/tb IIIC).

Kapasitif seviye ölçümü için şartname ve teklif