Hidrostatik Basınç Nedir, Seviye Ölçümünde Nasıl Kullanılır?

Hidrostatik basınç nedir, nasıl hesaplanır?

Hidrostatik basınç formülü P = ρ·g·h'dir:

• P: basınç, Pa (1 bar = 100.000 Pa)
• ρ: sıvının yoğunluğu, kg/m³
• g: standart yerçekimi ivmesi, 9,80665 m/s²
• h: ölçüm noktasının üstündeki sıvı yüksekliği, m

Bar ve g için NIST SI dönüşüm faktörleri tablosu esas alınır. Hidrostatik basınç hesaplama örneği: temiz suda (yaklaşık 1.000 kg/m³) 10 m su sütunu 98.066,5 Pa, yaklaşık 0,98 bar eder.

Hidrostatik basınç nedir sorusunda en sık karıştırılan nokta kabın şeklidir: aynı sıvıda basıncı yalnız sıvı yüksekliği belirler, kabın genişliği ve hacmi belirlemez. Birim karşılıkları bar, mSS ve kPa dönüşüm tablosu yazısındadır.

Hidrostatik seviye transmitteri basınçtan seviyeyi nasıl bulur?

Hidrostatik seviye transmitteri, ölçtüğü basıncı formülün tersiyle seviyeye çevirir: h = P / (ρ·g). NIVELCO NIVOPRESS D broşüründe bu ilişki P[bar] = 10⁻⁵·ρ·g·h olarak yazılır. Transmitter bağıl (gauge) basınç ölçer ve atmosfer basıncını çıkarır. Dalgıç sensörde atmosfer basıncı kablodaki havalandırma borusuyla gelir.

Çıkışta 4 mA boş tanka (0 m), 20 mA üst seviyeye atanır, arası doğrusaldır: 20 mA = 5 m ise 2,5 m'de çıkış 12 mA olur. Yerinde okuma yetiyorsa tabandaki vanaya takılan manometre aynı basıncı gösterir (manometre çeşitleri ve dijital manometre ile yerinde basınç okuma).

Dalgıç sensörün havalandırma borusu tıkanırsa ne olur?

Havalandırma borusu tıkanırsa dalgıç sensör atmosfere değil, kablonun içine hapsolan havaya göre ölçer. Hava basıncı değiştikçe seviye, sıvı oynamadığı hâlde değişmiş gibi okunur.

1 mbar (100 Pa) yaklaşık 1,02 cm su sütunudur, yani referanstaki 1 mbar'lık hata seviyeyi 1 cm kaydırır. Kablo ucu bağlantı kutusunda, havalandırma ağzı açık ve kutu kuru kalacak biçimde sonlandırılır.

Hidrostatik seviye ölçümü hangi koşulda doğru sonuç verir?

Hidrostatik seviye ölçümü, üç koşul birlikte sağlandığında doğru sonuç verir:

1. Yoğunluk sabit olmalı. 1.000 kg/m³'e ayarlı transmitter, %5 daha yoğun sıvıda 4 m gerçek seviyeyi 4,2 m okur.
2. Sıvının üstünde atmosfer olmalı. Tankın içindeki basınç da seviye olarak okunur ve kapalı tankta fark basınç ile seviye ölçümü gerekir.
3. Sıfır noktası diyaframın merkezi olmalı. NIVOPRESS D broşüründe h, diyafram merkezi ile sıvı yüzeyi arasındaki mesafedir.

Transmitter tank tabanından yukarıda takılıysa altında kalan sıvı ölçülmez. Montaj yüksekliği SCADA'da seviyeye eklenir ve devreye alma tutanağına yazılır.

Hangi hidrostatik seviye transmitteri nerede kullanılır?

Tankta proses bağlantısı varsa ve sıvı köpüren, viskoz ya da +125 °C'ye kadar sıcaksa NIVOPRESS D kullanılır. Bağlantı yoksa ve sensör yukarıdan sarkıtılacaksa NIVOPRESS N seçilir. Atıksu terfi merkezinin ıslak haznesinde HART veya ATEX gerekmiyorsa SOFREL CNPa yeterlidir.

Tablonun devamı için yana kaydırın →

Kaynak: Aykome Mühendislik katalog verisi (Ağustos 2026) ve NIVOPRESS D broşürü (Temmuz 2020). Proses sıcaklığı NIVOPRESS D'de −25…+125 °C, NIVOPRESS N'de −30…+60 °C, SOFREL CNPa'da −10…+70 °C'dir (SOFREL CNP veri sayfası, Eylül 2020). NIVOPRESS D broşüründe doğruluk, proses sıcaklığı aralığından dar bir sıcaklık telafi aralığı için verilir. Sıcak proseste bu aralığı ve dışındaki ek hatayı teklifte yazılı isteyin.

Üçü de 2 telli 4…20 mA çıkış verir, HART yalnız iki NIVOPRESS'te vardır. Besleme NIVOPRESS D'de 10…36 V DC, NIVOPRESS N'de 12…30 V DC, SOFREL CNPa'da 9…36 V DC'dir. Şartnamedeki 12…30 V DC üçünün ortak aralığıdır.

NIVOPRESS D IP65, NIVOPRESS N IP68'dir ve ikisinin de ATEX onayı vardır. SOFREL CNPa'nın koruma sınıfı ve Ex onayı katalogda ve veri sayfasında geçmez. Şartnamede IP68 veya ATEX maddesi varsa bunları gösteren belgeyi teklif ekinde isteyin.

Sıvının yoğunluğu değişiyorsa hidrostatik ölçüm yerine temassız seviye transmitteri seçilir.

Açık kanalda da aynı prensip kullanılır. Aykome'nin Diyarbakır DİSKİ Genel Müdürlüğü'ne teslim ettiği DETECTRONIC MSFM S2U açık kanal debi ölçüm cihazı seviyeyi hidrostatik basınç sensörüyle, hızı ultrasonik doppler tekniğiyle ölçer. Cihaz debiyi bu iki değerle kanal çapından hesaplar.

Hidrostatik seviye transmitterinde kaç bar'lık ölçüm aralığı seçilir?

En yüksek sıvı sütunu bar'a çevrilir, onu karşılayan en küçük kod seçilir. NIVOPRESS D için:

1. 5 m su yaklaşık 0,49 bar eder.
2. Uygun en küçük kod 0…0,6 bar'dır ve yaklaşık 6,12 m su sütununa yeter.
3. 0…0,6 bar kodu ±%0,25, 0…0,4 bar kodu ±%0,5 doğruluk verir. İkincisi en çok yaklaşık 4,08 m'ye yeter. Şartnamede ±%0,35 maddesi varsa 4,08 m'ye kadar tanklarda da 0…0,6 bar kodu seçilir.

Kuyuda aralık asılma derinliğine göre seçilir: kuyuda dalgıç sensörün asılma derinliği ve kablo boyu.

Sıkça sorulan sorular

Hidrostatik basınç neye bağlıdır?

Hidrostatik basınç yalnız üç büyüklüğe bağlıdır: sıvının yoğunluğu (ρ), yerçekimi ivmesi (g) ve ölçüm noktasının üstündeki sıvı yüksekliği (h). Formül P = ρ·g·h'dir. Aynı yükseklikte daha yoğun bir sıvı daha yüksek basınç oluşturur.

Hidrostatik basınç formülünde birimler nelerdir?

P = ρ·g·h formülünde SI birimleri kullanılır: basınç P paskal (Pa), yoğunluk ρ kg/m³, yerçekimi ivmesi g m/s², sıvı yüksekliği h metre cinsindendir. Standart yerçekimi ivmesi 9,80665 m/s² alınır. Sonuç paskal çıkar. Bar'a çevirmek için 100.000'e bölünür, çünkü 1 bar 100.000 Pa'dır.

10 metre su kaç bar yapar?

Temiz su için yoğunluk yaklaşık 1.000 kg/m³ alınırsa 10 metre su sütunu 1.000 × 9,80665 × 10 = 98.066,5 Pa, yani yaklaşık 0,98 bar eder. Ters yönde 1 bar yaklaşık 10,2 metre su sütunudur. Başka bir sıvıda sonuç yoğunlukla orantılı değişir.

Hidrostatik basınç kabın şekline bağlı mı?

Hayır. Hidrostatik basınç yalnız ölçüm noktasının üstündeki sıvı yüksekliğine, sıvının yoğunluğuna ve yerçekimi ivmesine bağlıdır. Aynı yükseklikte su dolu dar bir boru ile geniş bir depo, tabanda aynı basıncı gösterir. Bu yüzden hidrostatik seviye transmitteri tankın hacmini değil, sıvı yüksekliğini ölçer.

Dalgıç seviye sensörünün kablosunda neden hava borusu var?

Dalgıç seviye sensörü bağıl basınç ölçer, yani sıvı sütununun basıncından atmosfer basıncını çıkarır. Atmosfer basıncı sensöre kablonun içindeki havalandırma borusundan ulaşır. Boru tıkanır ya da bağlantı kutusuna su girerse referans bozulur ve her 1 mbar'lık hata seviyeyi yaklaşık 1 cm kaydırır.

Hidrostatik seviye transmitteri için şartname maddeleri

Hidrostatik seviye transmitteri şartnamesine marka değil, performans eşiği yazılır.

Aykome'de karşılığı

Transmitter tank tabanına veya cidarına bağlanacaksa NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri kullanılır. Sensör yukarıdan sarkıtılacaksa NIVOPRESS N – Hidrostatik Seviye Transmitteri seçilir. Atıksu haznesinde SOFREL CNPa - Atık veya yüklü su için kapasitif dalgıç basınç sensörü kullanılır.

Üç ürün seviye transmitterleri kategorisinde listelenir.