Keşif ve Teklif Süreci Nasıl İşler? Aykome ile Adım Adım

Ölçüm ve izleme projelerinde keşif ve teklif süreci, sahanın koşullarını yazılı hale getirip bu koşulları karşılayan bir kapsam listesine çevirme işidir. İdare tarafında bu süreç yaklaşık maliyetin ve teknik şartnamenin dayanağını oluşturur. Taahhüt firması tarafında ise şartnamede yazılı eşikleri hangi ekipmanın karşıladığını belirler. Aykome'nin proje ve taahhüt hizmetleri kapsamında süreç üç aşamada yürür: ön bilgi toplama, saha keşfi ve kapsam listesiyle birlikte verilen teklif.

Keşif her projede gerekir mi?

Keşif bir formalite değil, kapsamı belirleyen adımdır. Ama her alım keşif istemez.

Mevcut sistemi bilinen tek bir noktada aynı ölçüm prensibiyle yapılan cihaz değişimi genellikle keşif gerektirmez: montaj aparatı, çıkış tipi ve besleme zaten bellidir.

Keşif şu durumlarda kapsamı gerçekten değiştirir:

• Ölçüm noktası şebekeye yeni eklenecekse ve montaj aparatı henüz yoksa.
• Bölgesel ölçüm alanı (DMA) kurulumu gibi birden fazla noktayı birlikte çalıştıracak bir yapı kuruluyorsa.
• Şebeke elektriği veya GSM kapsaması olmayan kuyu, hazne ve uzak terfi merkezlerinde ölçüm yapılacaksa.
• Ortam koşulu ölçüm prensibini eleyecek nitelikteyse: atıksu bacasında korozyon, arıtmada köpük, depoda buhar ve yoğuşma, açık kanalda yosun ve çöp.

Bu koşulların hiçbiri katalog sayfasından okunamaz. Keşifsiz verilen teklif sahada karşılığı olmayan bir kapsam listesi üretir; fark sonradan ek iş olarak çıkar.

Keşif öncesi hazırlanacak bilgiler

Aşağıdaki yedi kalem önceden toplandığında keşif tek ziyarette tamamlanır; hepsi idarenin kendi kayıtlarında bulunur:

1. Ölçüm yapılacak hattın çapı ve malzemesi.
2. Sahada pano, PLC veya RTU (uzak terminal birimi) bulunup bulunmadığı; varsa bir SCADA sistemine bağlı olup olmadığı.
3. Mevcut sistemin beklediği sinyal tipi: 4…20 mA analog çıkış mı, Modbus RTU haberleşme mi.
4. Besleme durumu: sahada 24 V DC var mı, yoksa şebeke elektriği çekilecek mi.
5. Ölçüm noktasına erişim: bakım için vinç gerekiyor mu, sensör hazne boşaltılmadan sökülebiliyor mu.
6. Haberleşme: noktada GSM kapsaması var mı, veri hangi aralıkla gönderilecek.
7. Ortam koşulları: sıcaklık aralığı, korozif gaz, toz, köpük veya yoğuşma varlığı.

Son iki kalem uzak sahalarda kapsamı en çok değiştirir: enerji ve haberleşme yoksa pil ömrü ve veri gönderim aralığı teknik detay değil, doğrudan karar kriteridir.

Keşifte sahada ne yapılır

Saha keşfi bu bilgileri doğrulamak ve kâğıt üzerinde görünmeyeni tespit etmek için yapılır. Keşifte dört karar verilir:

1. Ölçüm noktası ve prensip. Ölçüm prensibinin o noktada çalışıp çalışmayacağı değerlendirilir. Montaj aparatı ihtiyacı burada çıkar: flanş, adaptör veya özel bağlantı.
2. Kablo güzergâhı ve kanal. Kablolama cihaz bedelinden bağımsız ve küçümsenmeyecek bir kalemdir; keşifte ölçülmezse teklifte de yer almaz.
3. Enerji ve haberleşme çözümü. Şebeke elektriği yoksa pil veya güneş paneli, GSM zayıfsa anten ve veri gönderim aralığı burada kararlaştırılır.
4. Erişim ve bakım koşulu. Kalibrasyon için sensörün sökülebilmesi, prosesi durdurmadan müdahale edilebilmesi, pano kilidi ve kablo koruması.

Keşif raporu bu dört kararın yazılı halidir ve teklifin dayanağıdır; raporu teklif ekinde istemek hakkınızdır.

Bir teklifin kapsamında ne bulunmalı

Keşif ve teklif sürecinin asıl çıktısı kapsam listesidir. İki teklif arasındaki fark çoğu zaman cihaz fiyatından değil kapsamdan doğar: aynı ekipmanı öneren iki teklif, aşağıdaki kalemlerin hangilerini içerdiğine göre farklı tutarlar taşır.

• Cihaz ve zorunlu aksesuarları.
• Montaj aparatı ve mekanik bağlantı elemanları.
• Kablolama, kanal ve gerekiyorsa pano düzenlemesi.
• Enerji çözümü: besleme hattı, pil veya güneş paneli.
• Haberleşme: modem, anten, veri aktarım altyapısı.
• Devreye alma, ilk kalibrasyon ve operatör eğitimi.
• Garanti süresi ve kapsamı, yedek parça erişimi, arıza durumunda saha müdahalesi.

Bu liste maliyeti etiket fiyatı yerine sahip olma maliyeti olarak okumanızı sağlar. Bir teklifte devreye alma ve kalibrasyon hizmeti görünmüyorsa o iş ortadan kalkmamıştır, yalnızca kapsamın dışında bırakılmıştır; yedek parça ve saha müdahalesi için de aynısı geçerlidir.

Kapsam kaleminin katalogda bir karşılığı vardır

Kapsam listesi soyut kaldığı sürece kıyaslanamaz. Aşağıdaki tablo teklifte en sık tartışılan üç kalemi katalogdaki gerçek parçaya ve o parçanın teklifte kıyasladığınız eşiğine bağlar.

Kapsam kalemi	Katalog karşılığı	Teklifte kıyaslanan eşik
Cihaz	NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri	Çıkış 4-20 mA + HART® Besleme 10-36 V DC Koruma IP65 Patlayıcı ortam onayı ATEX
Montaj aparatı, flanş	NIFLANGE- Flanş	Ölçü DN15…DN300 Basınç sınıfı 6…63 bar Standart DIN, ANSI, JIS
Montaj aparatı, adaptör	NIFIT - Adaptör	Proses basıncı 100 bar'a kadar

Eşikler Aykome katalog verisinden alınmıştır, gözlem tarihi Ağustos 2026. Teklifte "montaj aparatı" yazan bir satırın arkasında bir ölçü ve bir basınç sınıfı vardır: iki teklif aynı hattı farklı flanş standardıyla çözüyorsa o iki teklif aynı kapsamda değildir.

Kapsamdaki bir kalem karşılanamıyorsa. Çözüm tekliften o kalemi çıkarmak değil, ölçüm prensibini değiştirmektir. NIVOPRESS D – Hidrostatik Seviye Transmitteri hidrostatik prensiple çalışır, yani sensör sıvıyla temas eder: erişim vinç gerektiriyorsa veya sensör hazne boşaltılmadan sökülemiyorsa temassız ölçüme geçilir. Enerji yoksa pilli ve veri kaydedicili yapıya geçilir. Bu değişiklik keşif raporuna işlenir ve teklif yenilenir; kapsamı kırpıp aynı teklifi sürdürmek farkı muayene ve kabul aşamasına taşır.

Muayene ve kabulde ne kontrol edilir

Kamu alımında süreç teklifle bitmez: teklif kapsamı muayene ve kabul aşamasının kontrol listesidir, dolayısıyla kapsamda net yazılmayan her kalem burada tartışma konusu olur.

• Şartnamedeki performans eşikleri: ölçüm aralığı, doğruluk, koruma sınıfı (IP65), çıkış tipi (4-20 mA + HART®). Model adı değil, eşikler karşılaştırılır; şartnamede bir güvenlik bütünlüğü seviyesi maddesi varsa aynı karşılaştırma o madde için de yapılır.
• Kalibrasyon sertifikasının cihazın seri numarasıyla eşleştiği.
• Devreye alma kaydı: ölçümün sahada çalıştığını gösteren, tarihli bir tutanak.
• Türkçe kullanım kılavuzu ve uygunluk belgesi.
• Entegrasyonun çalıştığı: verinin SCADA'ya ulaştığı fiilen görülür, kablo bağlantısının yapılmış olması yeterli sayılmaz.
• Eğitim teklifte varsa yapıldığı ve kimlere yapıldığı.

Son madde en sık atlanandır: ölçüm sahada doğru çalışsa bile verinin merkeze ulaştığı kabulde görülmediyse, sorun aylar sonra garanti tartışmasıyla çıkar.

Sık yapılan üç hata

Teknik şartnameye marka veya model yazmak. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu teknik şartnamede belirli bir marka, model veya menşe belirtilmesini kısıtlar. Şartname performans kriteriyle yazılır: ölçüm aralığı, doğruluk, koruma sınıfı, çıkış tipi ve sertifika eşikleri (IP65, ATEX).

Keşif yapmadan yalnız cihaz bedeli üzerinden karşılaştırmak. Kablolama, montaj aparatı ve enerji çözümü keşifle ortaya çıkar; bu kalemler olmadan yapılan karşılaştırma farklı kapsamdaki iki teklifi aynıymış gibi gösterir.

Devreye alma ve kalibrasyonu kapsam dışında bırakmak. Ölçümün doğruluğunu kurulumdan sonra gösteren şey devreye alma ve kalibrasyon kaydıdır; ikisi de ayrı bir iş kalemidir.

Sıkça sorulan sorular

Keşif ne zaman gerekir?

Ölçüm noktası şebekeye yeni ekleniyorsa, bölgesel ölçüm alanı (DMA) gibi birden fazla noktayı çalıştıracak bir yapı kuruluyorsa veya sahada şebeke elektriği ve GSM kapsaması yoksa keşif kapsamı belirleyen adımdır. Mevcut sistemi bilinen tek bir noktada aynı ölçüm prensibiyle yapılan cihaz değişimi genellikle keşif gerektirmez; teklif ürün ve aksesuar listesi üzerinden verilebilir.

Teklif almak için hangi bilgileri hazırlamam gerekir?

Hat çapı ve malzemesi, sahadaki pano, PLC veya RTU durumu, mevcut sistemin beklediği sinyal tipi, besleme durumu, ölçüm noktasına erişim koşulu, GSM kapsaması ve ortam koşulları. Bu yedi kalem idarenin kendi kayıtlarında ve saha ekibinin bilgisinde bulunur; hazır geldiğinde keşif tek ziyarette tamamlanır ve teklif kapsamı ilk turda yazılabilir.

Keşif için ücret alınır mı?

Keşif, projenin kapsamına ve saha sayısına bağlı olarak değerlendirilir. Aykome fiyat listesi yayımlamaz, proje bazlı teklif verir; keşfin nasıl değerlendirildiği de bu teklifte yazılı olarak yer alır. Tek noktalı bir cihaz değişimiyle çok noktalı bir DMA kurulumu aynı keşif yükünü taşımadığı için tek bir cevap verilemez.

İki teklif neden farklı çıkar?

Çoğu zaman cihaz farkından değil kapsam farkından. Devreye alma, ilk kalibrasyon, kablolama, kanal, montaj aparatı, enerji çözümü, eğitim ve garanti kapsamı tekliflerin hangisinde var, hangisinde yok sorusu tutar farkının büyük kısmını açıklar. Bu yüzden kalem kalem yazılmış bir kapsam listesi istemek, tek satırlık toplam tutardan daha kıyaslanabilir bir bilgi verir.

Devreye alma ve kalibrasyon teklife dahil midir?

Dahil olup olmadığı teklifte açıkça yazılmalıdır; ikisi de ayrı bir iş kalemidir. Teklifte görünmüyorsa iş ortadan kalkmış değildir, yalnızca kapsamın dışında bırakılmıştır ve kurulumdan sonra ek iş olarak ortaya çıkar. Muayene ve kabulde devreye alma kaydı ile kalibrasyon sertifikası ayrı ayrı istenir, bu yüzden ikisini de teklifte görmek gerekir.

Teklif ne kadar sürede hazırlanır?

Süre, keşif gerekip gerekmediğine ve saha sayısına bağlıdır; bu yüzden bir gün sayısı taahhüt edilmez. Hat çapı, mevcut pano durumu, sinyal tipi, besleme, erişim, GSM kapsaması ve ortam koşulları elinizdeyse keşif tek ziyarette planlanır ve teklif o keşfin raporu üzerinden yazılır. Ön bilgi listesi bu yüzden en yararlı başlangıçtır.

Teklif alırken isteyin

• Keşif raporunun teklife ek olarak verilmesini: ölçüm noktaları, seçilen ekipman ve gerekçesi
• Kapsam listesinin kalem kalem yazılmasını: cihaz, montaj aparatı, kablolama, kanal, devreye alma
• Devreye almanın ve ilk kalibrasyonun teklife dahil olup olmadığının açıkça belirtilmesini
• Garanti süresini ve kapsamını: hangi arıza garanti içinde, saha müdahalesi dahil mi
• Yedek parça erişimini ve arıza durumunda saha müdahale sürecini
• Benzer ölçekte referans kurulum bilgisini

Bu belgeleri her tedarikçiden isteyin, bizden de isteyin.

Nasıl başlanır

Keşif ve teklif süreci, ölçüm noktalarınızı ve saha koşullarınızı paylaşmanızla başlar. Şartname maddelerinizi netleştirmek veya mevcut bir şartnameyi karşılayan ekipmanı belirlemek için proje bazlı değerlendirme talep edebilir, süreci kısa yoldan konuşmak için WhatsApp'tan veya iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.