Fark Basınç ile Seviye Ölçümü Nasıl Yapılır?

Kapalı tankta seviye neden fark basınçla ölçülür?

Kapalı tankta fark basınç transmitteri, gaz boşluğundaki basıncı L girişinden alıp dipteki basınçtan çıkardığı için tankın iç basıncından etkilenmez. Transmitter tankın dışındadır: impuls hattı (impulse line) vanaları kapatılıp tank boşaltılmadan sökülür.

Aykome kataloğunda 40 bar üstündeki kapalı tankta seviye yalnız fark basınçla ölçülür. Katalogda NIVELCO NIPRESS DD – Diferansiyel Basınç Transmiteri için verilen 0–70 bar, NIVELCO NIPRESS broşürüne göre fark basınç transmitterlerinin ölçüm aralığıdır. Tankın iç basıncına dayanım ayrı bir değerdir: model koduna bağlı maksimum statik basınç. Teklifte bu değeri model koduyla isteyin (katalog verisi, Ağustos 2026). Daha düşük basınçlı tankta kapalı tank için radar ve kılavuzlu radar seçenekleri de değerlendirilir.

Fark basınç transmitteri tanka nasıl bağlanır?

Fark basınç transmitterinin H girişi ölçülecek en düşük seviyedeki dip nozuluna, L girişi en yüksek seviyenin üstündeki gaz boşluğu nozuluna bağlanır. NIPRESS DD-200 kullanım kılavuzunda (Ocak 2021) kural şudur: yüksek basınç H girişine, düşük basınç L girişine bağlanır.

Tankın iç basıncı iki girişe birlikte biner. NIPRESS DD-200'ün maksimum statik basıncı bütün kodlarda 160 bar'dır (aynı kılavuz).

Kuru bacak mı, ıslak bacak mı?

Gaz yoğuşmuyorsa kuru bacak (dry leg) yeterlidir: L hattı yalnız gazla doludur. Islak bacakta hat sabit yükseklikte sıvıyla doldurulup referans sütunu olur.

Kuru bacakta buhar veya solvent yoğuşursa L hattında sıvı birikir ve seviye birikinti kadar düşük okunur: 0,5 m'lik birikinti 0,049 bar eder. Boş tankta çıkış 4 mA'nın altına iner, SCADA trendinde seviye yavaşça düşer.

Ölçüm aralığı ve sıfır ayarı nasıl hesaplanır?

Fark basınç transmitterinin ölçüm aralığı üç adımda seçilir:

1. En yüksek sıvı sütununu hidrostatik basınç ve P = ρ·g·h hesabı ile basınca çevirin: 3 m su (ρ = 1.000 kg/m³, g ≈ 9,81 m/s²) 0,294 bar eder.
2. Transmitter dip nozulunun altındaysa dolu impuls hattının basıncını ekleyin; ıslak bacakta bacak sütununu da katın.
3. Bu değeri kapsayan en küçük aralık kodunu seçin, 4 mA ve 20 mA değerlerini OFFSET ve FINALVAL ile girin.

NIPRESS DD-200'ün 0…0,01, 0…0,06, 0…0,4, 0…2,5 ve 0…20 bar'lık kodlarından 3 m su için 0…0,4 bar seçilir. OFFSET kodun %0…90'ı, FINALVAL %10…100'ü içinde kalır. Ölçek daraltma oranı (turn down) en fazla 1:10'dur (DD-200 kılavuzu, Ocak 2021).

Tablonun devamı için yana kaydırın →

Islak bacaklı bağlantıda 3,5 m'lik bacak, tanktaki sıvıdan her zaman yüksektir. Bacak L girişine bağlanırsa boş tankta fark basınç eksiye düşer ve sıfır eksiye kaydırılmalıdır. DD-200 kılavuzunda eksi başlangıç değeri geçmediği için örnekte bacak H'ye bağlanır. Ölçek PLC'de ters çevrilir, seviye 3 m × (20 − I) / 16 ile hesaplanır (I: akım, mA).

Fark basınç ile seviye ölçümünün sınırları

Fark basınç ile seviye ölçümünün ilk sınırı yoğunluktur: seviye ΔP / (ρ·g) ile hesaplanır. 1.000 kg/m³ için kurulan 3 m'lik ölçümde ürün 1.100 kg/m³ ise 20 mA 2,73 m'de gelir, gerçek 2 m'lik seviye 2,2 m okunur.

İkinci sınır sıcaklıktır: NIPRESS DD'nin proses sıcaklığı katalogda −40…+125 °C'dir (Ağustos 2026). Fark basınç şu durumlarda seçilmez:

• Yoğunluğu değişen ürün: NIVELCO MICROTREK – Mikrodalga Kılavuzlu Seviye Transmitteri.
• +125 °C üstü proses: MICROTREK (+200 °C'ye kadar; katalog verisi, Ağustos 2026). DD-200 kılavuzunda (Ocak 2021) ölçülen ortam sürekli +100 °C'de, en fazla 30 dakika +125 °C'de olabilir. Proses sürekli +100…+125 °C ise teklifte sürekli çalışma sıcaklığını yazılı isteyin.
• Tortulu veya kristalleşen ürün impuls hattını tıkar: diyaframlı basınç transmitteri ne zaman kullanılır.

Kışın dış ortamdaki tankta ekransız DD-200 seçin: ortam sıcaklığı ekranlıda −20…+65 °C, ekransızda −40…+85 °C'dir (DD-200 kılavuzu, Ocak 2021).

Aykome'de karşılığı

Aykome kataloğundaki fark basınç transmitteri NIPRESS DD – Diferansiyel Basınç Transmiteri ailesidir. Çıkışı 4…20 mA, 0–10 V ve HART'tır. Doğruluk modele göre %0,075…%1 arasındadır; Hastelloy sensörlü ve ATEX Ex ia sürümleri vardır. Koruma sınıfı IP54, IP65 veya IP67, DD-200'de IP67'dir (katalog verisi, Ağustos 2026; DD-200 kılavuzu, Ocak 2021). Açık tankta NIVELCO NIPRESS D – Basınç Transmiteri dipte bağıl ölçer.

NIVELCO NIPRESS broşüründe NIPRESS DD'nin kullanım alanlarından biri kapalı, basınçlı tanklarda seviye ölçümüdür.

Aynı ürün sayfasındaki NIPRESS DD-400, 3 telli ve %2 doğrulukludur (NIPRESS DD-400 kılavuzu, Şubat 2021). Katalogdaki %0,075…%1 aralığı DD-400'ü kapsamaz.

Sıkça sorulan sorular

Islak bacak ne zaman gerekir?

Islak bacak, gaz boşluğunda buhar gibi yoğuşan gaz varsa gerekir: kuru hat zamanla sıvıyla dolar ve ölçüm kayar. Hat baştan sabit yükseklikte sıvıyla doldurulur, bakımda bu seviye kontrol edilir. Islak bacak H girişine bağlanırsa ölçek ters döner: 4 mA dolu, 20 mA boş tanktır.

Sıvının yoğunluğu değişirse fark basınçla ölçülen seviye ne olur?

Fark basınçla ölçülen seviye, yoğunluk değişimiyle aynı oranda kayar: yoğunluk %10 artarsa seviye de %10 yüksek okunur. Islak bacakta referans sütunu da hesaba girer. 3,5 m'lik bacak, tanktakinden farklı yoğunlukta sıvıyla doldurulursa OFFSET ve FINALVAL o sıvının yoğunluğuyla yeniden hesaplanır. Yoğunluğu değişen üründe seviye için MICROTREK kılavuzlu radar seçilir.

Fark basınç transmitteri seviyeyi metre olarak gösterir mi?

Fark basınç transmitteri seviyeyi metre olarak gösterebilir. NIPRESS DD-200'de 3.2 DENSITY parametresine 100…9999 kg/m³ yoğunluk girilip birim mFH, cmFH veya mmFH seçilirse ekran sıvı sütununu uzunluk birimiyle gösterir (DD-200 kılavuzu, Ocak 2021). 4…20 mA çıkış yine basınç aralığına göre üretilir, metre ölçeği PLC'de kurulur.

Fark basınç transmitterinin H ve L girişi ters bağlanırsa ne olur?

H ve L girişi ters bağlanan fark basınç transmitterinde ΔP negatif olur: tank dolarken sinyal yükselmez, 4 mA'da veya altında kalır. NIPRESS DD-200 kılavuzuna göre yüksek basınç hattı H'ye bağlanır. Devreye alırken tankı doldurup çıkışın arttığını kontrol edin. Çıkış yerinde sayıyorsa girişler terstir.

Sıcak veya buharlı tankta fark basınç ile seviye ölçülür mü?

Sıcak veya buharlı tankta fark basınç ile seviye ölçülür. NIPRESS DD-200 kılavuzunda ölçülen ortamın sınırı sürekli +100 °C, en fazla 30 dakika +125 °C'dir. Buhar yoğuştuğu için üst hat ıslak bacak olarak kurulur. Sürekli +100 °C üstünde teklifte sürekli çalışma sıcaklığını sorun, +125 °C üstünde MICROTREK seçilir.

Fark basınç ile seviye ölçümü için şartname maddeleri

Kapalı tank şartnamesine şu maddeler yazılabilir.