Elektromanyetik mi Ultrasonik mi? Debimetre Seçiminde Doğru Teknoloji
Elektromanyetik ve kelepçeli ultrasonik debimetreyi iletkenlik, boruyu kesme gereği, çap, doğruluk ve kurulum işine göre karşılaştıran, ISOIL MS2500, IFX-F100 ve IFX-P200 verisine dayanan şartname rehberi.
Ece Gençer8 dk okuma
Bu yazıda
- Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre arasındaki fark nedir?
- Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre karşılaştırma tablosu
- Hangi durumda elektromanyetik, hangi durumda ultrasonik?
- Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre seçiminde sık yapılan hatalar nelerdir?
- Sıkça sorulan sorular
- Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre şartnameye nasıl yazılır?
Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre arasındaki fark nedir?
Elektromanyetik debimetre flanşla hattın parçası olur ve yalnız iletken, boruyu dolduran sıvıda ölçer; kelepçeli ultrasonik debimetre borunun dışına takılır ve iletkenlikten bağımsız ölçer. ISOIL MS2500'te iletken sıvı manyetik alandan geçerken akış hızıyla orantılı bir gerilim oluşur, konvertör bu hızı hat kesitiyle hacimsel debiye çevirir. Ayrıntı elektromanyetik debimetrenin çalışma prensibi ve iletkenlik şartı yazısındadır.
ISO 20456 elektromanyetik debimetre standardı dolu akan kapalı boru içindir; kısmen dolu boruyu ve açık kanalı kapsamaz.
Ultrasonik debimetre çalışma prensibi nedir?
Kelepçeli IFX-F100 ve IFX-P200 geçiş süresi prensibiyle ölçer. ISOIL ISOFLUX kelepçeli ultrasonik debimetre broşürüne göre ultrasonik debi ölçerin iki sensörü dönüşümlü darbe gönderip alır; akış yönündeki ses dalgası daha hızlı gider, süre farkı akış hızını verir.
ISO 12242 ultrasonik geçiş süresi debimetre standardı tek fazlı, homojen sıvılar için yazılmıştır. Katalogdaki kelepçeli modellerde de sıvıdaki katı veya gaz içeriği hacimce %10'un altında olmalıdır (katalog, Ağustos 2026).
Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre karşılaştırma tablosu
Tablo iki teknolojiyi değil, üç gerçek ürünü karşılaştırır: MS2500 – Elektromanyetik Debimetre Sensörü, IFX-F100 – Sabit Kurulum İçin Kelepçeli Ultrasonik Debimetre ve IFX-P200 – Portatif Kelepçeli Ultrasonik Debimetre; satırlar alıcının sorduğu sorulardır.
| Soru | MS2500 | IFX-F100 | IFX-P200 |
|---|---|---|---|
| Hat kesilmeden takılır mı? | Hayır: flanşla hatta girer, hat kesilir | Evet: boru dışına kelepçe, duvar tipi verici | Evet: boru dışına kelepçe, el tipi; her ölçümde yeniden montaj |
| Sıvıdan ne beklenir? | İletken sıvı, dolu boru | İletkenlikten bağımsız; katı/gaz <%10 | İletkenlikten bağımsız; katı/gaz <%10 |
| DN2000'den büyük veya DN25'ten küçük hatta kullanılır mı? | Hayır: katalogda yalnız DN25–DN2000 | Evet: DN10–DN3000 (sensöre göre) | Evet: DN10–DN3000; tek sensör çifti DN50–DN3000 |
| Hangi ölçüm süresine ve kaç noktaya uygun? | Kalıcı, tek nokta | Kalıcı; debiyi SCADA'ya aktarır | Geçici, çok nokta; pille 24 saate kadar |
| Faturalama noktasına uygun mu? | Evet: MV110/MV110W ile DN25–DN1000'de MID MI-001 sınıf 1 ve 2; MV110 ile okunan değerin ±%0,8'i | Onay belgesi yayımlanmamış; ölçülen değerin ±%1–3'ü; referans sayaçla sahada kalibrasyonla ±%0,5 | Onay belgesi yayımlanmamış; ölçülen değerin ±%1–3'ü; referans sayaçla sahada kalibrasyonla ±%0,5 |
| Sahada hangi iş çıkar? | Flanş, düz boru (3×DN, 2×DN); gerekirse topraklama halkası | Sensör konumlandırma, boru verisi; verici beslemesi ve kablo | Boru verisi girişi; pil şarjı |
Değerlerin kaynağı: Aykome kataloğu (Ağustos 2026), MS2500 Türkçe veri sayfası (DS006REV21) ve ISOFLUX broşürü (Kasım 2019); değerler Ekim 2026'da yeniden kontrol edildi.
Hangi durumda elektromanyetik, hangi durumda ultrasonik?
Elektromanyetik mi ultrasonik mi debimetre seçiminde ilk iki soru sıvının iletkenliği ve hattın kesilip kesilemeyeceğidir. Diğer tipler debimetre çeşitleri ve hangi debimetrenin ne zaman kullanıldığı yazısındadır.
Elektromanyetik debimetre ne zaman seçilir?
Elektromanyetik debimetre sıvı iletken, boru her zaman dolu ve hat zaten açılıyorsa (yeni hat, vana veya sayaç değişimi) seçilir. MS2500 DN25–DN2000 arasında üretilir; nominal basıncı 1.600 kPa'dır (DN50'ye kadar 4.000 kPa), standart flanşı UNI PN16'dır (katalog, Ağustos 2026). MS2500'ün öteki seçenekleri ISOIL elektromanyetik debimetreler sayfasında listelenir.
Kelepçeli ultrasonik debimetre ne zaman seçilir, sabit mi portatif mi?
Kelepçeli ultrasonik debimetrede sabit mi portatif mi sorusunu nokta sayısı belirler: tek noktada kalıcı ölçümde IFX-F100, birden çok noktada IFX-P200 seçilir.
24 saati aşan geçici ölçümde IFX-P210 (100 güne kadar) seçilir (katalog, Ağustos 2026). IFX modellerinin tamamı ISOIL ultrasonik debimetreler sayfasında listelenir.
Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre seçiminde sık yapılan hatalar nelerdir?
Elektromanyetik mi ultrasonik mi debimetre kararındaki hatalar genellikle keşifte yazılmayan koşuldan çıkar:
- Montaj işini kapsam dışı bırakmak. Hat içi tipte hattı kesme, flanş, düz boru ve topraklama halkası teklif isteğinde ayrı kalem olarak yazılır.
- Faturalama noktasına kelepçeli tip koymak. Kelepçeli tipte doğruluk uygulamaya bağlı olarak ölçülen değerin ±%1–3'üdür (katalog, Ağustos 2026) ve MID belgesi yayımlanmamıştır. Faturalama noktasında MS2500, MV110 veya MV110W konvertörüyle DN25–DN1000 aralığında seçilir.
- Katı veya gaz hacimce %10'u aşan iletken sıvıda kelepçeli tip seçmek; burada MS2500 seçilir.
- Et kalınlığını ve boru cinsini bilmeden ölçmek. Hız doğru ölçülse de kesit yanlışsa debi yanlıştır; ISOIL bu yüzden et kalınlığı ölçerini aksesuar olarak sunar.
Sıkça sorulan sorular
İletken olmayan sıvıda elektromanyetik mi ultrasonik debimetre mi kullanılır?
İletken olmayan sıvıda kelepçeli ultrasonik debimetre kullanılır. Elektromanyetik ölçüm iletken sıvı ister (ISO 20456 kapsamı). Ultrasonik debimetre, ses dalgalarını ileten her sıvıda iletkenlikten bağımsız ölçer. Yağda kalıcı ölçümde IFX-F100, geçici ölçümde IFX-P200 seçilir; katı veya gaz hacimce %10'un altında kalmalıdır.
Mevcut boruya sonradan hangi debimetre takılır?
Hat kesilemiyorsa mevcut boruya kelepçeli ultrasonik debimetre takılır. Sensörler boruya dışarıdan kelepçelenir; boru kesilmez, akış durmaz. Kalıcı ölçümde IFX-F100, geçici ölçümde veya doğrulamada IFX-P200 kullanılır. Hat bir bakım veya vana değişimi için zaten açılıyorsa hat içi MS2500 aynı işte flanşla yerleştirilebilir.
Elektromanyetik mi ultrasonik mi daha ekonomik?
Maliyet farkı cihaz fiyatından çok montaj kalemlerinden çıkar. Hat içi MS2500'te her çap ayrı gövdedir, yerleşim boyu DN25'te 200 mm, DN1000'de 1.000 mm'dir (MS2500 veri sayfası, boyut tablosu); hattı kesme, flanş ve düz boru teklife girer. Kelepçeli IFX-P200'ün tek sensör çifti DN50–DN3000'ü kapsar. Kelepçeli tipte de iş kalemi vardır: sabit IFX-F100'de verici beslemesi ve kablo, portatif IFX-P200'de her ölçümde yeniden montaj ve boru verisi girişi. Büyük çapta ve çok noktalı ölçümde kelepçeli tip, faturalamaya esas uzun süreli ölçümde hat içi tip öne çıkar.
Ultrasonik debimetre elektromanyetik kadar doğru ölçer mi?
Sahada referans sayaçla kalibre edilmezse hayır. Kelepçeli IFX-F100 ve IFX-P200'de doğruluk uygulamaya bağlı olarak ölçülen değerin ±%1–3'üdür. ±%0,5 değeri, cihaz aynı hatta bir referans sayaçla karşılaştırılıp sahada kalibre edildiğinde o sayaca göre geçerlidir; noktada referans sayaç yoksa bu değer elde edilemez. Elektromanyetikte doğruluk konvertörle verilir: MS2500, MV110 ile okunan değerin ±%0,8'i (opsiyonel ±%0,4) doğrulukla ölçer (katalog, Ağustos 2026).
Kelepçeli ultrasonik debimetreyi idarenin kendi ekibi kullanabilir mi?
Evet, ama ölçüm sonucu sensörlerin doğru kurulmasına bağlıdır. Bir büyükşehir su idaresinin içme suyu biriminde 2016'da teslim edilen IFX-P200'ün eğitimi, kurumun talebiyle yeni personel için yenilendi (Aykome haberi, Ağustos 2021); uygulamalar çelik, PE ve asbest borularda, farklı çaplarda yapıldı. Personel değiştiğinde eğitimin yenilenmesini teklifte isteyin.
Elektromanyetik ve ultrasonik debimetre şartnameye nasıl yazılır?
Elektromanyetik mi ultrasonik mi debimetre kararı şartnameye marka olarak değil, ölçüm prensibi ve performans kriteri olarak yazılır.
Şartnameye yazılacak teknik maddeler
- Ölçüm prensibi noktaya göre belirtilecektir. Hattın kesilebildiği, akışkanın iletken olduğu ve borunun ölçüm noktasında her zaman dolu olduğu noktada hat içi elektromanyetik debimetre, hattın kesilemediği veya akışkanın iletken olmadığı noktada boru dışına takılan, geçiş süresi prensibiyle çalışan kelepçeli ultrasonik debimetre kullanılacaktır.
- Elektromanyetik debimetre ölçüm noktasının nominal çapına uygun olacak (DN25–DN2000 aralığında), nominal basıncı hattın işletme basıncını karşılayacak, proses bağlantısı flanşlı (en az PN16) olacaktır.
- Elektromanyetik debimetrenin doğruluğu sensör ve konvertör birlikte, ölçülen (okunan) değerin ±%0,8'i veya daha iyi olacak; teklifte sensörle birlikte çalışacak konvertör belirtilecektir.
- Elektromanyetik sensörün koruma sınıfı en az IP67 olacak; su basma riski olan vana odası ve bacada IP68 istenecektir. Plastik veya katodik korumalı boruda topraklama halkası teklif kapsamında olacaktır.
- Kelepçeli ultrasonik debimetre boruyu kesmeden, sensörleri boru dış yüzeyine takılarak ölçecek; teklif edilen sensör tipi ölçüm noktasının boru çapını (DN10–DN3000 aralığında) ve boru cinsini karşılayacaktır.
- Kelepçeli ultrasonik debimetrenin doğruluğu ölçülen değerin ±%3'ü veya daha iyi olacak; ±%0,5 istenen noktada sahada referans sayaçla kalibrasyon teklif kapsamında yer alacaktır.
- Kelepçeli ultrasonik ölçüm yapılacak noktada akışkandaki katı veya gaz içeriği hacimce %10'un altında olacak; yüklenici ölçüm noktasının bu koşulu karşıladığını keşifte belirtecektir.
- Kalıcı kelepçeli ölçümde verici en az IP66 olacak, 100…240 V AC veya 9…36 V DC ile beslenecek ve debiyi Modbus RTU veya HART ya da analog çıkışla aktaracaktır. Geçici ölçüm için teklif edilen portatif cihaz dahili pille en az 24 saat çalışacak ve ölçümleri dahili kaydedicide saklayacaktır.
Teklif alırken isteyin
- Türkçe kullanım kılavuzu ve teknik veri sayfası; elektromanyetikte sensör ile konvertörün tam sipariş kodu
- Hat içi montaj kalemlerinin (hattı kesme, flanş, düz boru, gerekiyorsa topraklama halkası) teklife dahil olup olmadığı
- Kelepçeli ölçümde sensör tipi ve boru çapı aralığı; boru et kalınlığının nasıl belirleneceği (et kalınlığı ölçer teklife dahil mi)
- Kalibrasyon sertifikası; ultrasonikte sahada referans sayaçla kalibrasyon yapılacaksa kapsamı
- Portatif cihazda personel eğitimi ve personel değiştiğinde eğitimin yenilenmesi
- Garanti süresi ve kapsamı, yedek parça ve servis taahhüdü; benzer ölçekte referans kurulum
Kabul sırasında kelepçeli ölçümde vericiye girilen boru verisinin (çap, et kalınlığı, cins) sahadaki boruyla, hat içi sensörün etiketindeki çap ve konvertör kodunun teklifle aynı olduğunu kontrol edin.
İlgili Yazılar
2026-10-207 dk okuma
Elektromanyetik Debimetre Nedir, Nasıl Çalışır?
Elektromanyetik debimetrenin Faraday prensibiyle nasıl ölçtüğü, hangi sıvıda çalışmadığı, sensör ve konvertör seçimi ve şartnameye yazılacak maddeler; ISOIL ISOMAG örnekleriyle.
2026-10-157 dk okuma
Kapasitif Seviye Sensörü Nedir, Nerelerde Kullanılır? Prob Seçimi ve Kalibrasyon
Kapasitif seviye sensörü nedir, nerelerde kullanılır? Dielektrik sabitine ve tank malzemesine göre prob seçimi, iki seviyede öğretme ve boş tank kalibrasyonu; NIVOCAP ve NIVOCAP CK verisiyle.
2026-10-157 dk okuma
Katı ve Toz Malzemede Seviye Ölçümü: Dökme Yükte Hangi Sensör Çalışır?
Toz ve granül silosunda katı seviye sensörü seçimi: siloda stok için ultrasonik transmitter, dolu/boş alarmı için titreşimli çatal veya döner pedal; yoğunluk, basınç ve şartname maddeleri.
2026-10-159 dk okuma
Kuyu ve Sondajlarda Seviye Ölçümü: Hidrostatik Transmitter Uygulaması
Sondaj kuyusunda dalgıç hidrostatik seviye sensörü hangi derinliğe asılır, ölçüm aralığı ve kablo boyu nasıl seçilir, SCADA'da statik ve dinamik seviye nasıl okunur: NIVOPRESS N ve SOFREL CNPi ile.
